Archive for ಜನವರಿ, 2013

ಆಕೃತಿಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ-ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮಿಲನ

ಜನವರಿ 23, 2013

ಆಕೃತಿಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಗಾನ ಕಲಾ ಭೂಷಣ ವಿದ್ವಾನ್ ಆರ್. ಕೆ. ಪದ್ಮನಾಭ

‘ನೋಡ್ತಾ ಇರಿ ನಾವೇನು ಮಾಡ್ತೀವಿ ಅಂತ’ ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡದೆಯೇ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ  ಆಕೃತಿಯ ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು.

ಜಿ.ವಿ, ಜಿ. ಎನ್. ಮೋಹನ್, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ, ವಸುಧೇಂದ್ರ, ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಪೈ, ಕುಂ, ವೀ,  ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಆಕೃತಿಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮನ ಬಿಚ್ಚಿ, ಓದುಗರೊಡನೆ ನೇರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಓದುಗ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಸೇತುವಾಗಿರುವುದು ಆಕೃತಿ.

ಹೊಸವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವಾರವೂ ತಪ್ಪದೆ ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಗುರು, ಮೊನ್ನೆ ವಿದ್ವಾನ್ ಆರ್.ಕೆ. ಪದ್ಮನಾಭ ಅವರೊಡನೆ ಸಂವಾದ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಎತ್ತಣ ಸಂಬಂಧ ಅಂದುಕೊಂಡೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ತಿಳಿಯಿತು ಕೇವಲ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಂಗೀತ ಗುರುಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು.

ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕವಷ್ಟೇ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕಾಣುವ ಅವಕಾಶವಿರುವ ನಮಗೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಆತ್ಮೀಯ, ಸ್ನೇಹಮಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮನಾಭ ಅವರೊಡನೆ ನೇರಾ ನೇರ ಮಾತನಾಡಲು ಒಂದು ಸದವಕಾಶ ಲಭ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಅಂದಿನ ಸಂವಾದದ ಬಹುತೇಕ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯ ಈ ಲೇಖನ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: https://www.facebook.com/photo.php?fbid=594398280575503&set=a.104307042917965.9918.100000160081137&type=1&theater

ಉಳಿದಂತೆ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಜೊತೆ ಮನ ಬಿಚ್ಚಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಗುರು ಪದ್ಮನಾಭ ಅವರ ಮಾತುಕತೆಯ ಕೆಲವು ತುಣುಕುಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

“ಸಂಸ್ಕಾರವೆಂಬುದು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ, ಜಾತಿಯಿಂದ  ಬರುವಂತಹದ್ದಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂಥದ್ದು. ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆ ಮನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಓದು ಒಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ಓದುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಹವ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವುದಕ್ಕಾಗಲಿ, ಹಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಲಿ ಬೇಕಿರುವುದು ಆಸಕ್ತಿ. ನನ್ನ ಅರಿವಿಗೆ ನಿಲುಕದ್ದು ಎಂದು ದೂರವಿಟ್ಟರೆ ಅದು ದೂರವೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಬದಲಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ತಾನೇ ಬರುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ, ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಅದು ಹೆಚ್ಚು, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬ ತುಲನೆ ಅನಗತ್ಯ. ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ, ಅಂದಿನ ಕಾಲಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ, ಸಂಗೀತೋಪಾಸಕರ ಪೋಷಣೆಯಿಂದ ಎರಡೂ ಪ್ರಾಕಾರಗಳು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿವೆ.

ಕಲಾವಿದರು ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಪ್ರಾಕಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಕರ್ನಾಟಕ, ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕಛೇರಿ ನೀಡುವುದು ತರವಲ್ಲ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪುರಂದರದಾಸರ ಕಾಣಿಕೆ ಅಪರಿಮಿತ. ಸಂಗೀತಕ್ಕೊಂದು ವ್ಯಾಕರಣ, ನಿಗದಿತ ಅಭ್ಯಾಸ ಸೂಚಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದ್ದು. ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷದ ಮುವ್ವತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಾಸರ ಕೃತಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ.

ಸ್ವರ ನೀಡುವ ಅನುಭೂತಿ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ್ದಾದರೆ, ಸ್ವರದ ಜೊತೆ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಮಿಳಿತಗೊಂಡಲ್ಲಿ ಕೇಳುಗನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಅನುಭೂತಿ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ್ದು, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುಟ್ಟುವಂಥದ್ದು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಅವರವರ ಇಚ್ಛೆ. ಆದರೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯುವಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕು. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಥವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಬೇಕು.

ಯಾವುದೋ ಕಾಲದಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಪಭ್ರಂಶವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಅನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈಗ ನಾವು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಹಾಡಬಾರದೆಂಬ ಯಾವ ಕಟ್ಟುಪಾಡೂ ಇಲ್ಲ. ಸರಿಪಡಿಸಿ ಹಾಡುವುದರಲ್ಲಿದೆ ಕಲಾವಿದನ ಗರಿಮೆ. ಸರಿಯಾದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಯಾರಿಗೂ ಹೆದರಬೇಕಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಅಂತಃಚಕ್ಷುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಾಕು.

ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವುದರ ಬದಲು ಯಾವುದೇ ಆಚರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ತೋರಿಕೆಯ ಬಾಹ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಚರಣೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ.

ಕಲೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆ. ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪರಿಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇನೆ ಅನ್ನುವ ಖುಷಿ ತಮ್ಮದು.

ಖ್ಯಾತನಾಮರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಲೇಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ.  ಸರಿಯಲ್ಲವೆನಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇರಬೇಕು.

  • ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಸಂಗೀತ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಠಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ? 

ನಗರದ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಸಂಗೀತ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದುರ್ಲಭ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನ್ಯತೆ ತಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೂ ಬಂದಿದೆ.  ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣದ ಕಬಂಧ ಬಾಹು ಕಲಾ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಾರೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಛೇರಿಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಉತ್ತಮ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡಬಲ್ಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿವೆ ಆದರೆ ಸೂಕ್ತ ವೇದಿಕೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ಖಂಡಿತಾ ಬದಲಾಗಬೇಕು.  ಆದರೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯುವುದು ಬಹುತೇಕ ಶೂನ್ಯ. ಇದುವರೆಗೂ ಮದ್ರಾಸ್ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಆಯೋಜಕರ ಬೆಂಬತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪಡೆಯುವ ತುರ್ತು ತಮಗಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಗೀತೋಪಾಸಕರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವೇ ಸಾಕು.

  • ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳು  

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹಾಡಲು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡಬೇಕು. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪರಸ್ಠಳದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮಿಳು ಕೃತಿಗಳನ್ನೇ ಹಾಡಲೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷೆ ಪಡುತ್ತಾರೋ ಹಾಗೆಯೇ ನಾವೂ ಇಚ್ಛೆ ಪಡುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯಬೇಕು. ವಚನ, ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಹಾಡಬಹುದು. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ವಚನ ಗಾಯನವನ್ನೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ್ದೇನೆ.

  • ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಬಳಕೆ

ಸಂಗೀತಗಾರನ  ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ‘ಹಂಸಗೀತೆ’ ಕೃತಿಯಾಗಿ ಗೆದ್ದರೂ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಸೋತಿದೆ. ಭೈರವಿ ರಾಗದ ಗಾಢತೆಯನ್ನು ನೋಡುಗನ ಮನದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲು ಸೋತಿದೆ.  ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದು ತ.ರಾ.ಸು ಅವರ ‘ಹಂಸಗೀತೆ’ ಕೃತಿ. ಅದರ ಫಲಶೃತಿಯೇ ತಮ್ಮ ‘ಅನಂತನಾದ’ ಕಾದಂಬರಿ.

  • ಎಸ್. ಎಲ್.  ಭೈರಪ್ಪನವರ ಮಂದ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ, ಕರ್ತೃವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಓದುಗನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಅನೇಕರ ಮನವನ್ನು ತಟ್ಟುವ ಶಕ್ಯತೆ ಇರುವ ಕೃತಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಯೂ ಅವಶ್ಯಕ. ಋಣಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನೇ ಮುಂದು ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಓದುಗನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂನತೆಗಳಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದನ್ನೇ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು, ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವುದು ಸೂಕ್ತ.  ಅಂತೆಯೇ ಭೈರಪ್ಪನವರ ‘ಮಂದ್ರ’ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಯಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತಾನು ಅದನ್ನು ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಯೆನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಗೀತಗಾರನ ಸಾಧನೆ, ಶ್ರೇಷ್ಟತೆ, ಸಂಗೀತದ ಮಹತ್ತಿನ ಬದಲು ಸಂಗೀತಗಾರನ ವ್ಯಸನಗಳೇ ಪ್ರಮುಖವೆಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಓದುಗನ ಮನದಲ್ಲಿ ಮಂದ್ರದ ಛಾಪು ಮೂಡುವ ಬದಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಸನಗಳೇ ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅದು ಮೇರು ಕೃತಿಯೆನ್ನಲು ಮನಸ್ಸು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

  • ಯಾವ ಯಾವ ರಾಗ ಯಾವ ರಸ ಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಸೂಕ್ತ? 

ನವರಸಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ರಾಗದಲ್ಲೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು. ರಸಕ್ಕೂ ರಾಗಕ್ಕೂ ಅನುಬಂಧವೇನಿಲ್ಲ.

  • ನಿಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಯಾರು? 

ಶೆಮ್ಮಂಗುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯರ್ ತಾವು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಸಂಗೀತಗಾರ.

  • ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಪರಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಹಣ, ಮನ್ನಣೆಗಳಿಗಿಂತ, ಬಿರುದು, ಬಾವಲಿಗಳಿಗಿಂತ, ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಸಂಗೀತಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವ ಬೆಲೆಬಾಳುವಂತಹದ್ದು. ಕನ್ನಡಿಗನಾಗಿರುವುದು ನನ್ನ ಹೆಮ್ಮೆ. ಘಳಿಗೆಗೊಮ್ಮೆ ಗಢಿಯಾರ ನೋಡುತ್ತ ಯಾವಾಗ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೋ ಎಂದು ಆಯೋಜಕರು ಇದಿರು ನೋಡುವ ಕಛೇರಿಗಳಿಗಿಂತ, ಪುಸ್ತಕಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿರುವ ನಿಜವಾದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಜೊತೆ ಮನ ಬಿಚ್ಚಿ ಮಾತನಾಡಲು ದೊರೆತ ಅವಕಾಶ ತಮಗೆ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದದ್ದು. ”

ಇವಿಷ್ಟು ನನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ನಿಲುಕಿದ್ದು. ಇಂತಹ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಆಕೃತಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

ಗಾನ ಕಲಾ ಭೂಷಣ ಆರ್. ಕೆ. ಪದ್ಮನಾಭ ಅವರ ಕಛೇರಿಯ ಒಂದು ತುಣುಕು ಇಲ್ಲಿದೆ (ಅವರ ಶಿಷ್ಯ ಕಾರ್ತಿಕ್ ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ) : http://www.youtube.com/watch?v=3OUtyiis0_Q

Advertisements

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಜಯಂತಿ

ಜನವರಿ 21, 2013
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಜಯಂತಿ (ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮಂಟಪ, ರಾಜಾಜಿನಗರ)

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಜಯಂತಿ (ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮಂಟಪ, ರಾಜಾಜಿನಗರ)

ಪ್ರತಿ ಭಾರಿಯೂ ಶನಿವಾರ, ಭಾನುವಾರಗಳು ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಧೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು ಅನಿಸುವ ಹಾಗೆ, ತುಸು ಧಾವಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿರುತ್ತವೆ. ಕಳೆದ ಶನಿವಾರವೂ ಹಾಗೇ. ಮಗಳ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ದಿನಾಚರಣೆ, ಎಲ್. ಐ.ಸಿ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅದೂ ಇದೂ ಅಂತ ಓಡಾಟ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಸಂಜೆಗೆ ಇದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕುಮಾರ ವ್ಯಾಸ ಜಯಂತಿ. ರಾಜಾಜಿನಗರದ ಆಸು ಪಾಸಿನಲ್ಲೇ ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದರೂ ಕುಮಾರ ವ್ಯಾಸ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಎಂದೂ ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವಸುಧೇಂದ್ರ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಆಯೋಜಕರು ಸ್ನೇಹಿತನ ತಾಯಿ ಅನ್ನುವ ಎರಡೆರಡು ಕಾರಣಗಳು ಸೇರಿ ಸ್ಥಳ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೊರಟೆ. ರಾಮ ಮಂದಿರದ ಹತ್ತಿರ ನಿಂತು ಯಾರ ಹತ್ತಿರ ಕೇಳುವುದು ವಿಳಾಸ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅನ್ನುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೈಚೀಲದಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ಮೇಡಂ ಇಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ ವ್ಯಾಸ ಮಂಟಪ ಎಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತೆ ಅಂತ. ಅವರು ಯೋಚನೆಗಿಳಿದರು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಭಾರ ಹಿಡಿದಿರುವ ಅವರಿಗೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನಾನು ಸುಮ್ಮನೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡ್ತಾ ಇದ್ದೀನಲ್ಲ ಅಂದುಕೊಂಡು, ಹೋಗ್ಲಿ ಬಿಡಿ ನಿಮ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೇನೋ ನಾನು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕೇಳ್ತೀನಿ ಅಂದೆ. ಆಕೆ ಕೂಡಲೇ, ’ಗೊತ್ತು ಮಗಳೇ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮಂಟಪ ಅದೋ ಆ ಎದುರುಗಡೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನೇರ ಹೋದರೆ ಸಿಗುತ್ತೆ’ ಅಂದರು. ಅವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದೆ. ಅಪರಿಚಿತ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ’ಮಗಳೇ’ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿದ್ದು ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ನೇಹಿತೆ ದೀಪಾ,  ತಮ್ಮ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ರು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅಂಕಲ್ ಅಂತ ಕರೆದರೆ, ಅವರು ಏನಮ್ಮಾ ನನ್ನ ಕಲ್ಲು ಮಾಡ್ಬಿಟ್ಟೆ? ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಅಂತ ಕರೆಯಮ್ಮ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಿದ್ರಂತೆ. ಮಮ್ಮಿ, ಡ್ಯಾಡಿ, ಆಂಟಿ, ಅಂಕಲ್ ಗಳ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮ, ಅತ್ತೆ, ದೊಡ್ಡಪ್ಪ, ದೊಡ್ಡಮ್ಮ, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ, ಚಿಕ್ಕಮ್ಮಗಳು ಕಳೆದು ಹೋಗಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮದೇ ಭಾಷೆಯ ಸಂಬೋಧನೆ ಎಷ್ಟು ಖುಶಿ ನೀಡಬಲ್ಲುದು ಅಲ್ಲವೇ?

ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಾನವನದ ನಡುವೆ, ಗಣೇಶನ ಗುಡಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಆವರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಪುಟ್ಟ ಸಭಾಂಗಣ ’ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮಂಟಪ’. 1971ರಲ್ಲಿ ವೀ.ಸೀ, ಅನಕೃರವರಂಥ ದಿಗ್ಗಜರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದಿನಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಸಾವಿರದ ಮುನ್ನೂರೈವತ್ತು ದಿವಸ ನಾಡಿನ ಹೆಸರಾಂತ ಗಮಕಿಗಳಿಂದ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾವ್ಯ ವಾಚನ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನಡೆಯುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಮಂಟಪ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ  ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ, ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಆಸಕ್ತರಿಂದ ಪೋಷಣೆಗೊಂಡು ಬೆಳೆದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ  ಶ್ರೋತೃಗಳಿಲ್ಲದೆ ಚೇತರಿಕೆಗಾಗಿ ಕಾದಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಹಿರಿಯ ಚೇತನಗಳ ಉತ್ಸಾಹ ಮೆಚ್ಚತಕ್ಕದ್ದು.

ತಾವೂ ವಸುಧೇಂದ್ರರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅಭಿಮಾನಿ ಅಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದ ಮಂತ್ರಿ ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮಂಟಪದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಹಾಯ ಎಂದಿಗೂ ಇದೆ, ಆಶ್ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಯೇ ತೀರುತ್ತೇವೆ ಎಂದರು.

ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿ ವಸುಧೇಂದ್ರ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ನಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಲೆಗೆ, ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಾವು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾಲಮಾನದವನೇ ಆದ ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಗೆ ಸಂದ ಗೌರವಕ್ಕೂ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಹರಸಾಹಸ ಪಡುತ್ತಿರುವ ನಮಗೂ ಅಜಗಜಾಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಕಾವ್ಯ ರಚನೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯೇ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿದ್ದಂತಹ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ತಲುಪುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯರಚನೆಗೆ ಮುಂದಾದನು. ಆಧುನಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಸರ್ವ ಧರ್ಮ ಸಮನ್ವಯ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಬರೆದ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾವ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು ಅನ್ನುವುದು ವಸುಧೇಂದ್ರ ಅವರ ಅಭಿಮತ. ಇಂದಿನ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಪದ್ಯಗಳು ಓದುಗರಿಗೆ, ವಿವರಣೆಯೊಡನೆ ಒಂದು ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಪದ್ಯ ಈ-ಮೆಯ್ಲ್ ನಲ್ಲಿ ತಲುಪುವ ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ’ಛಂದ’ ಅನ್ನುವುದು ಅವರ ಆಶಯ.  ಹೆಚ್.ಎಸ್.ವಿ ಅವರ ಗರಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನನ್ನು ಓದಲು ಕಲಿತು, ವ್ಯಾಸನನ್ನೂ  ಓದಿಕೊಂಡಿರುವ ವಸುಧೇಂದ್ರ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾವ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕು. ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲದೆ ಮತ್ಯಾರೂ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟರು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಗಮಕ ಪರಿಷತ್ತು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾವ್ಯದ ಗಣಕೀಕರಣಕ್ಕೂ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮದ್ರಾಸ್ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಆಯ್ದ ಪದ್ಯಗಳ ವಾಚನ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ತುಂಬು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಹಿರಿಮೆ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮಂಟಪದ ಡಾ. ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರದ್ದು.  ಸಾಹಿತಿ ಯು. ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರೂ ಕೂಡಾ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಅಭಿಮಾನಿ ಎನ್ನುವುದು ನೆರೆದಿದ್ದ ಗಮಕಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜಾಜಿನಗರದ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮಂಟಪ, ಬಹುಶಃ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಏಕೈಕ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸತತ 40 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎಡಬಿಡದೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಕಾವ್ಯ ವಾಚನ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಎಲೆ ಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಾಗದೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ, ಆಯೋಜಕರಿಗೂ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು, ಗಮಕಿಗಳಿಗೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ.

ಸುರಕ್ಷೆ ಕೇವಲ ಪುರುಷರು ನಮಗೆ ನೀಡುವ ಭಿಕ್ಷೆಯಾ?

ಜನವರಿ 6, 2013

ಆರು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ನೇಹಿತೆಯೊಡನೆ ಸೇರಿ ಅಮ್ಮಂದಿರು, ಮಕ್ಕಳ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರವಾಸ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಮನೆಯವರು ಹುಬ್ಬೇರಿಸಿದರೂ ಯಾರೂ ಬೇಡವೆನ್ನಲಿಲ್ಲ. ಇತರೇ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಅದು ಹೇಗೆ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿ ಅಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗ್ತಿದ್ದೀರ ಬರೀ ಹೆಂಗಸರು ನೀವು ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಅಂತ. ನನಗೂ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಗೂ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಧೈರ್ಯ. ಇಲ್ಲೀವರೆಗೂ ಸುತ್ತಿಲ್ಲವಾ ಮುಂಬೈ, ಡೆಲ್ಲಿ, ಕೆನಡ, ಅಮೆರಿಕಾ ಅಂತ. ಕಾಶ್ಮೀರ ನಮ್ಮ ದೇಶವೇ ತಾನೇ ಅಂತ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿ ಹೊರಟೇ ಬಿಟ್ಟೆವು 7 ದಿನದ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ. ಒಂದು ಸುಂದರ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಮೇಲೆ, ಹೇಗಿತ್ತು ಅಂತ ಕೇಳಿದವರಿಗೆ ನನ್ನ ಮೊದಲ ಉತ್ತರ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರವಾಸ, ಯಾರೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಚುಡಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ, ತುಂಬಾ ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಂಡರು ಅಂತ! ಆಮೇಲೆ ನನಗೇ ಅನ್ನಿಸತೊಡಗಿತು ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ? ಕಾಶ್ಮೀರ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು ಅನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ್ದು ನಾವು ಅಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸುರಕ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದೆವು ಅನ್ನುವ ಭಾವನೆ.

ಸುರಕ್ಷೆ ಕೇವಲ ಪುರುಷರು ನಮಗೆ ನೀಡುವ ಭಿಕ್ಷೆಯಾ? ಸುರಕ್ಷವಾಗಿರುವುದು ಈಗ default ಅಲ್ಲ! ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಸ್ಥಳ, ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ ನಾವು ಸುರಕ್ಷಿತ, ನಾವೂ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಬಹುದು/ತುತ್ತಾಗಬಹುದಿತ್ತು ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಭಯ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಹುಡುಗಿ ಅನುಭವಿಸಿರುವ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡರೆ ಮೈ ನಡುಗುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ದೌರ್ಜ್ಯನ್ಯಗಳು ಮುಖಕ್ಕೆ ರಾಚುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸೂಕ್ತ ಕಾಯಿದೆಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ಅಡ್ಡಿಯಾದರೂ ಏನು?

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಅಮ್ಮ ಅಕ್ಕನನ್ನು, ನನ್ನನ್ನು ಯಾವ ನೆಂಟರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತಾಯಿ ಇದ್ದ ಕಡೆ ಮಕ್ಕಳಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅಮ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಗ ಸಿಟ್ಟು, ನಿರಾಸೆ. ಆದರೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳ ಅರಿವಾಯಿತು. ಮಾನ್ಸೂನ್ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡಿದ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಹುಡುಗಿ ಇದು ಅವಳದೇ ಕತೆ ಎಂದಾಗ ಬೆಚ್ಚಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದೆ. ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿಗಳೇ ಮಗಳ ಜೊತೆ ಅನುಚಿತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿದೂ ಅವರೊಡನೆ ಏನೂ ನಡೆದೇ ಇಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಿಟ್ಟು, ಅಸಹ್ಯ ಮೂಡಿತ್ತು. ಆ ಮಕ್ಕಳ ಪೀಡಕ ಸಂಬಂಧಿಯನ್ನು ಕಂಡಾಗಲೆಲ್ಲ ಈಗಲೂ ಮೈ ಉರಿಯುತ್ತದೆ.

೩-೪ ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದಾಗ, ಮಗುವಿನ ತಂದೆ ನನ್ನ ಕೆನ್ನೆ ಗಿಲ್ಲಿದಾಗ ಏನೋ ಇರುಸು ಮುರುಸು, ನಾನೇನೂ ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಲ್ಲ ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡ್ತಾರೆ ಅಂತ. ಮಗುವಿನ ತಾಯಿಯೂ ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ಏನೂ ಹೇಳದೇ ಇದ್ದಾಗ, ಇದೇನೂ ತಪ್ಪಲ್ಲವೇನೋ ಅನಿಸಿದರೂ, ಅವರ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ಅಲ್ಲಿಗೇ ನಿಂತಿತು.

ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂಷನ್ ಗೆ ಹೋಗುವಾಗ, ರಾಜಾಜಿನಗರದ ಖ್ಯಾತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ, ಟ್ಯೂಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ , ಜೊತೆಗೆ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ನಡುವಯಸ್ಸಿನ ಅವರು, ಮುಂದಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಹುಡುಗಿಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಸವರುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾವಾಗಲೂ ಕೊನೆ ಬೆಂಚು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನಾನು, ಹುಡುಗಿಯರು ಯಾಕೆ ಮೊದಲನೇ ಬೆಂಚಿನಲ್ಲು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂದೆ-ಮುಂದೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅನ್ನುವುದರ ಸುಳಿವು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಲೇಟ್ ಆಗಿ ಬಂದದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲನೇ ಸಾಲಿನ ಬೆಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ. ಒಂದು ಸಾರಿ ಕತ್ತೆತ್ತಿ ಕೆಕ್ಕರಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಸುಮ್ಮನಾಗಿದ್ದರು. ಟ್ಯೂಷನ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಪತ್ನಿಯೂ ಅವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿಬಿಡಲೇ ಅನ್ನಿಸಿದರೂ ಧೈರ್ಯ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಆಮೇಲೆ ನಾವು ಹುಡುಗಿಯರು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸುಲಭೋಪಾಯ, ಹುಡುಗರನ್ನು ಮೊದಲನೇ ಬೆಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸುವುದು!.

ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮಯದ ಪಾಳಿಯ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ರಾತ್ರಿ ಹನ್ನೊಂದು ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟು ಮನೆ ಸೇರಲು ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ ನಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಪುರುಷ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಜೊತೆಯಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಬಿರುಸಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತ ಹೋಗುವಾಗ ಯಾರೇ ಇದಿರಿಗೆ ಬಂದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನುಮಾನವೇ. ಆದರೆ ೪-೫ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಒಮ್ಮೆಯೂ ಯಾವುದೇ ಅನುಚಿತ ವರ್ತನೆಗೂ ಗುರಿಯಾಗದ್ದಕ್ಕೆ ಮುಂಬೈ ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ ಅನ್ನಿಸಿದ್ದೂ ಹೌದು. ಅದು ಈಗ ಸಾಧ್ಯವಾ?

ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಇದಿರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಅವರು ಮೈಯೆಲ್ಲ ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿ ಆಮೇಲೆ ಕಣ್ಣು ಸಂಧಿಸುವಾಗ ಅವರ ಮೇಲೆ ಮೂಡುವುದು ತುಚ್ಛ ಭಾವನೆ. ಅಂತಹ ಹಲವರ ನಡುವೆ, ರಾತ್ರಿ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಡವಾಗಿ ಹೊರಟಾಗ ಆಫೀಸಿನ ಕ್ಯಾಬ್ ನಲ್ಲೇ ಹೊರಟರೂ ಸೇಫಾಗಿ ಮನೆ ಸೇರಿದಿರಾ ಇಲ್ಲವಾ ಎಂದು ಕೇಳುವ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮೇಲೆ ಗೌರವ ಭಾವನೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೆ ಕೂತ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಆಟೋ ಚಾಲಕರು, ಮಹಿಳೆಯರೊಡನೆ ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ, ತುಚ್ಛವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಆಟೋ ಚಾಲಕರು ಒಂದು ಕಡೆ. ಗಿರಿನಗರದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಹೋಗಿ, ೧೦-೧೧ರ ರ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಆಟೋ ಸಿಗದೆ ಮಗುವಿನೊಡನೆ ಕಾದು ನಿಂತಿದ್ದಾಗ, ನಂದು ಇದೇ ಏರಿಯ ಮೇಡಂ ಟ್ರಿಪ್ ಹೋಗಲ್ಲ ಅಂದು ತುಸು ದೂರ ಹೋಗಿ ವಾಪಸ್ ಬಂದು, ವನ್ ಅಂಡ್ ಹಾಫ್ ಕೊಟ್ಬುಡಿ ಬನ್ನಿ ಮೇಡಂ ಆಂದು ಮನೆ ತಲುಪಿಸಿದ ಆಟೋ ಚಾಲಕ, ದೂರದ ಖರಗ್ ಪುರದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನಡು ರಾತ್ರಿಯ ರೈಲು ಹಿಡಿಯುವಾಗ ’ಆಪ್ ಅಕೇಲೆ ಕೈಸೆ ಜಾಯೆಂಗೆ’ ಅಂದು ತಾನೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಬಂದು ರೈಲು ಹತ್ತಿಸಿದ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಬೆಂಗಾಲಿ ಹುಡುಗ, ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ’ಹಮ್ ಹೈ, ಆಪ್ ಬೇಫಿಕರ್ ರಹಿಯೆ’ ಎಂದು ಸೇಫಾಗಿ ಊರೆಲ್ಲ ಸುತ್ತಾಡಿಸಿದ ಡ್ರೈವರ್ ಸಜ್ಜದ್, ಮನು ಕುಲದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ’ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿದ್ದಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ’ ಅನ್ನುವ ನುಡಿಯನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

(ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಮೇಲಿನ ಲೇಖನದ ಕೊಂಡಿ: http://avadhimag.com/?p=73459 )